درد پا در کودکان: درمان، علائم و علت

1

درد پای کودکان توسط عوامل آسیب‌زا و یا شرایط مختلفی ایجاد می‌شود. علل آسیب‌زا، مانند کبودی، رگ به رگ شدن، کشیدگی عضلات و شکستگی استخوان‌ها در کودکان بسیار شایع است. به میزان کمتر، بیماری‌های مزمنی مانند "آرتریت روماتوئید نوجوانان" نیز می‌تواند عامل درد پای کودکان باشد.

اغلب درد پای کودکان را ناشی از "رشد" آنان می‌دانند، اگرچه هیچ تحقیق علمی ثابت نکرده است که رشد استخوان موجب درد می‌شود. همچنین گاهی اوقات کودکان دردهایی را بدون هیچ دلیل آشکاری تجربه می‌کنند، این دردها معمولاً در هنگام شب اتفاق می‌افتد. معمولاً این نوع خاص از درد در عضلات به‌صورت موضعی به وجود می‌آید و درد آن پس از ماساژ ناحیه بهبود می‌یابد. در مقابل ممکن است، دردهای مزمن مفاصل و دردهای استخوانی، با حرکت کودک شرایطشان بدتر شود. برخی بر این باورند که "درد رشد" کودکان به علت آسیب‌های ناشی از استفاده بیش‌ازحد عضلات به وجود می‌آید. در هنگام فعالیت و بازی‌های روزمره ممکن است عضلات آن‌ها تحت‌فشار و کشیدگی قرار بگیرند. بااین‌حال، اگر کودکی درد قابل‌توجهی در پاهای خود تجربه کند باید معاینه شود تا مشخص گردد منشأ درد چیست.

 عفونت‌ها نیز می‌توانند علت درد پا در کودکان باشند. آبسه و سلولیت (عفونت پوست و بافت‌های اطراف آن) می‌تواند درد ایجاد کند، که ممکن است با چرک، قرمزی، گرمی پوست، یا تب، همراه باشد. استئومیلیت (عفونت استخوان) نیز یک بیماری نادر و جدی‌تری است که می‌تواند منشأ درد باشد.

درد مفاصل می‌تواند به دلیل آسیب مفصل یا آرتروز مفصل باشد. در این موارد، ممکن است درد با تورم، قرمزی، گرمای پوست و حساسیت به لمس منطقه درگیر همراه شود. در موارد بسیار نادر، تومورهای خوش خیم یا بدخیم استخوان و یا بافت‌های نرم اطراف آن، می‌توانند موجب درد پا شوند. ممکن است درد پا در کودکان با آسیب یا عفونت شدید همراه باشد.

اگر علائم زیر را مشاهده کردید فوراً به مراکز درمانی مراجعه نمایید:

 فلج شدن پا، از دست دادن حس در پا، عدم نبض در پاها، عدم توانایی حرکت مفصل زانو، خونریزی شدید یا غیرقابل‌کنترل، تب بالا (بیشتر از 38 درجه سانتی‌گراد)، یا درد غیرقابل‌کنترل.

چه علائم دیگری ممکن است با درد پای کودکان همراه شود؟


ممکن است درد پا در کودکان با علائم دیگری نیز همراه باشد. این علائم به بیماری‌های زمینه‌ای و نوع آسیب بستگی دارند. ممکن است عواملی که موجب درد پای کودکان شده‌اند، سایر سیستم‌های بدن را نیز درگیر نمایند.

علائمی که ممکن است همراه با درد پا در کودکان رخ دهد

ممکن است درد پای کودکان علائم دیگری نیز به همراه خود داشته باشد، ازجمله:

  • خونریزی یا کبودی
  • بدشکلی و یا بی‌ثباتی مفصل
  • توانایی محدود و یا عدم توانایی حرکت پا
  • ضعف عضلانی یا اسپاسم
  • درد، چه در حالت استراحت و چه در حین حرکات خاص، که ممکن است به‌صورت درد خفیف، تیز، سوزش، سوزن سوزن شدن و یا درد شدید باشد
  • چرک یا ترشح
  • قرمزی، گرمی و تورم

علائم کلی که ممکن است همراه با درد پا در کودکان رخ می‌دهد

ممکن است درد پای کودکان با علائمی دیگری همراه باشد که مربوط به سیستم‌های دیگر بدن می‌باشد:

  • تب و لرز
  • درد یا تورم در مفاصل دیگر
  • تورم یا بروز توده‌هایی در مناطق دیگر بدن

علائمی که ممکن است نشان‌دهنده یک بیماری جدی باشد.

در برخی از موارد، ممکن است درد پای کودکان با علائم دیگری همراه باشد که نشان‌دهنده وجود یک بیماری جدی است. و نیاز به بررسی اورژانسی داشته باشد. اگر علائم زیر را مشاهده کردید آن‌ها را جدی گرفته و فوراً به مراکز درمانی مراجعه نمایید:

  • تب بالا (بالاتر از 38 درجه سانتی‌گراد)
  • از دست دادن حس پا
  • شکستگی آشکار و یا تغییر شکل استخوان
  • فلج شدن
  • درد غیرقابل‌کنترل
  • خونریزی غیرقابل‌کنترل و یا شدید
  • تمایل به راه رفتن و یا تحمل وزن بر روی یک پا

علت‌ها و دلایل درد پا در کودکان چیست؟


  • علل اصلی: اسپاسم های عضلانی (گرفتگی)، کشیدگی عضلات (استفاده بیش‌ازحد) بیشترین علت وجود درد پا و درد پشت زانو در کودکان می‌باشد.
  • گرفتگی عضلانی: اغلب دردهای مختصر (1 تا 15 دقیقه) به دلیل اسپاسم های عضلانی (گرفتگی) می‌باشد. عضلات پا یا ساق پا در طول ورزش بیشتر دچار درد ساق پا می‌شوند. ممکن است درد ماهیچه پشت ساق پا کودک شما را از خواب بیدار کند. گرفتگی عضلانی که در طول کار سخت یا ورزش رخ می‌دهد را "کرامپ حرارتی" می‌نامند. اغلب در اثر مصرف مایعات زیاد و نمک آرام می‌شوند.
  • استفاده بیش‌ازحد از عضلات (خستگی عضلات): درد ثابت پا اغلب ناشی از کار سخت یا ورزش می‌باشد. مثلاً دویدن و یا پریدن بیش‌ازحد. این نوع از درد می‌تواند از چند ساعت تا 7 روز طول بکشد. همچنین دردهای عضلانی می‌توانند از آسیب‌های فراموش‌شدهٔ روز قبل، ایجاد شوند.
  • درد رشد: 10 درصد از کودکان سالم، دردهای بی‌ضرری را تجربه می‌کنند که گاه و بی گاه به سراغشان می‌آید. اغلب این دردها را "درد رشد" (هرچند که ربطی به رشد آن‌ها ندارد.) می‌نامند. این دردها معمولاً در عضلات ساق یا ران رخ می‌دهد. معمولاً در هر دو طرف رخ می‌دهد، نه یک طرف و بیشتر در اواخر روز ظاهر می‌شوند. به‌احتمال‌زیاد، در اثر دویدن و یا بازی‌های سخت حادث می‌شوند. آن‌ها معمولاً 10 تا 30 دقیقه طول می‌کشند.
  • عفونت‌های ویروسی: درد عضلانی در هر دو پا می‌تواند از نشانه‌های یک بیماری ویروسی باشد، به‌ویژه آنفولانزا.
  • علل جدی: شکستگی‌ها، لخته شدن خون در وریدها، نوریت (عفونت عصب) و آرتریت عفونی (عفونت مفصل). آرتریت عفونی (عفونت باکتریایی در مفصل‌ها) یک وضعیت اورژانسی محسوب می‌شود. علائم آن شامل درد شدید مفاصل، خشکی مفاصل و تب بالا می‌باشد. "سینوویت سمی" ران نیز یک بیماری بی‌خطری می‌باشد که می‌تواند درد ایجاد کند. این بیماری نیز می‌تواند علائمی شبیه آرتریت عفونی ایجاد کند. علائم آن عبارت‌اند از:، درد متوسط، لنگی و معمولاً تب ایجاد نمی‌شود. سینوویت سمی بیشتر در کودکان نو پا و پس از پریدن‌های بیش‌ازحد، رخ می‌دهد.

شدت درد


  • خفیف: فرزند شما احساس درد می‌کند و در مورد آن با شما حرف می‌زند. اما، درد کودک را از انجام فعالیت‌های عادی بازنمی‌دارد. مدرسه، بازی و خواب او تغییری نمی‌کند.
  • متوسط: درد کودک را از انجام برخی از فعالیت‌های عادی، بازمی‌دارد. ممکن است او را از خواب بیدار کند.
  • شدید:درد بسیار شدید است. او را از انجام همه فعالیت‌های عادی باز نگه می‌دارد.

درمان


والدین می‌توانند از کودک خود در خانه مراقبت کنند اگر درد ناشی از:

  • گرفتگی عضلانی در ساق پا یا پا باشد.
  • استفاده بیش‌ازحد از عضلات (کشیدگی عضلات) باشد.
  • علت درد مشخص و بی‌ضرر باشد (به‌عنوان‌مثال، کفش‌های جدید تنگ، شوت زدن به توپ و غیره)

توصیه‌هایی در خصوص مراقبت از گرفتگی عضله یا عضلات در خانه

درمان گرفتگی عضله

  • گرفتگی عضله در پاها یا ماهیچه‌های ساق در یک‌سوم از کودکان رخ می‌دهد.
  • در هنگام گرفتگی عضله، در عضله دردناک کشش ایجاد کنید. پا و انگشتان پا را تا آنجایی که می‌توانید به سمت بالا بکشید تا اسپاسم و گرفتگی کاهش یابد.
  • کشش عضله در جهت مخالف به برطرف شدن گرفتگی یا اسپاسم کمک خواهد کرد.
  • یک بسته یا کیسه یخ را در یکپارچه مرطوب پیچیده به مدت 20 دقیقه بر عضلات دردناک قرار دهید.
  • اگر گرفتگی از نوع کرامپ حرارتی (گرفتگی طی ورزش در یک روز گرم) بود، به مقدار زیادی آب و نوشیدنی مصرف کنید و علاوه بران عضلات را تحت کشش قرار داده و از کمپرس یخ استفاده نمایید.
  • اگر روزانه از تمرینات کششی پاشنه پا استفاده کنید، از برگشت علائم جلوگیری خواهد کرد (در مقابل دیوار بایستید. زانوها مستقیم باشند. درحالی‌که به سمت دیوار خم می‌شود مچ پا را در حالت کشش قرار دهید.).
  • همچنین با قرار دادن یک بالش در انتهای تخت، فضای راحت‌تر و بیشتری را برای پاها فراهم کنید.
  • همچنین مطمئن شوید فرزند شما از طریق رژیم غذایی به میزان کافی کلسیم دریافت می‌کند.

درمان عضلات تحت فشار ناشی از استفاده بیش‌ازحد عضلات

  • از یک بسته یا کیسه یخ را در یکپارچه مرطوب پیچیده و آن را در ناحیه‌ای که قرار دارد به مدت 20 دقیقه قرار دهید. این کار را چندین بار طی 2 روز اول انجام دهید.
  • از استامینوفن یا ایبوپروفن برای تسکین درد استفاده کنید.
  • اگر خشکی پاها پس از 48 ساعت همچنان ادامه داشت، فرزند خود را در یک حمام گرم قرار داده و به مدت 20 دقیقه دو بار در روز، به‌آرامی بخش درگیر را در زیرآب تمرین دهید.

مدت گرفتگی

گرفتگی عضلانی معمولاً 5 تا 30 دقیقه طول می‌کشد، هنگامی‌که مشکل برطرف گردد،، عضلات به‌سرعت به حالت عادی بازمی‌گردند. کشیدگی عضلات می‌تواند بین 2 الی 7 روز طول بکشد. اغلب طی 2 روز درد به اوج خود می‌رسد. در موارد شدیدتر ممکن است درد تا یک هفته ادامه داشته باشد.