درمان پیچ‌خوردگی مچ پا و کشیدگی یا پارگی رباط مچ پا

پیچ خوردن مچ پا، آسیبی شایع است. پیچ خوردگی مچ پا به این معنی است که یک یا چند رباط در سمت بیرونی مچ پا کشیده یا پاره شده‌اند. در صورتی که درمان پیچ خوردگی مچ پا نشود، ممکن است مشکلات طولانی‌مدتی برای شما پیش آید. به طور معمول مچ پا یا به سمت داخل (پیچش به طرف داخل) و یا به سمت بیرون (پیچش به طرف خارج) پیچ می‌خورد. پیچ خوردن به طرف داخل باعث درد در امتداد سمت بیرونی مچ پا می‌شود و رایج‌تر از نوع دیگر پیچ‌خوردگی است. گاهی اوقات در یک لحظه تعادل خود را از دست می‌دهید و زمین می‌خورید، اما درد پایتان به سرعت خوب می‌شود و شما به راه خود ادامه می‌دهید. اما بعضی اوقات پیچ‌خوردگی و کشیدگی تاندون مچ پا می‌تواند شدیدتر باشد و ممکن است مچ پا ورم کند و ایستادن روی آن موجب وارد آمدن صدمه بیشتری شود.

 

فیزیوتراپیست‌های ما متخصص تشخیص و درمان غیر جراحی مشکلات استخوان، مفصل و عضله هستند. ما با توجه به نوع درد و پیچ‌خوردگی مچ پا، یک طرح فیزیوتراپی مناسب برای شما تدوین می‌کنیم. گروه پزشکی مجرب ما، با دقت به سخنان بیماران گوش داده و بهترین درمان را برای آن‌ها پیشنهاد می‌کنند. در اینجا شما و فیزیوتراپیست در معالجه بیماری با هم مشارکت دارید.

علت ها و دلایل


پیچ خوردن مچ پا

پیچ خوردگی مچ پا می‌تواند ناشی از افتادن، پیچش ناگهانی یا وارد آمدن یک ضربه به بدن باشد به طوری‌که یک مفصل را جابجا کند و رباط محافظ آن مفصل را بکشاند یا پاره کند. معمولاً پیچ‌خوردگی زمانی اتفاق می‌افتد که فرد در حالی ‌که دستش باز و کشیده است سقوط می‌کند، روی زمین لیز می‌خورد یا در حالی که کف پایش محکم روی زمین قرار دارد زانویش پیچ می‌خورد.

کشیدگی مچ پا

کشیدگی ناشی از پیچ خوردن یا کشیده شدن یک عضله یا تاندون است. کشیدگی می‌تواند حاد یا مزمن باشد. کشیدگی حاد به دلیل ضربه یا صدمه‌ای است که به تازگی به پا وارد شده است؛ همچنین می‌تواند بعد از بلند کردن اجسام سنگین به طور نادرست و وارد آمدن فشار زیاد به عضلات نیز رخ دهد. کشیدگی مزمن معمولاً به دلیل استفاده بیش از حد اتفاق می‌افتد؛ یعنی عضلات و تاندون‌ها در طولانی‌مدت حرکات تکراری انجام می‌دهند.

علائم و نشانه‌ها


پیچ‌خوردگی مچ پا

علائم و نشانه‎های معمول قفل کردن و گیر افتادن مچ پا و پیچ خوردگی عبارتند از: درد، تورم، کبودی، بی‌ثباتی و از دست دادن توانایی حرکت و استفاده از مفصل. با این حال این علائم بسته به شدت پیچ‌خوردگی می‌تواند متفاوت باشد. گاهی اوقات وقتی آسیب اتفاق می‌افتد، فرد صدای ترکیدن یا پاره شدن را احساس می‌کند.

درجه 1- کشیدگی خفیف رباط بدون بی‌ثباتی مفصل.

درجه 2- پارگی جزئی رباط بدون بی‌ثباتی مفصل (یا همراه با بی‌ثباتی خفیف)

درجه 3- پیچ‌خوردگی شدید: پارگی کامل رباط همراه با بی‌ثباتی مفصل.

کشیدگی مچ پا

به طور معمول کشیدگی با درد، محدودیت در حرکت، اسپاسم‌های عضلانی و ضعف احتمالی عضلات همراه است. کشیدگی جزئی یا متوسط فرد را دچار تورم موضعی، انقباض یا التهاب عضلات می‌کند و معمولاً با کمی ناتوانی عضلانی همراه است. به طور معمول هنگامی که بیمار تلاش می‌کند پایش را حرکت دهد، در ناحیه آسیب‌دیده احساس درد و ضعف عضلانی دارد. کشیدگی‌های شدید که در آنها عضله یا تاندون به صورت جزئی یا کاملاً پاره می‌شود، اغلب بسیار دردناک هستند و فرد را ناتوان می‌کنند.

تشخیص


تصویربرداری

در صورتی که تست اشعه ایکس انجام شود می‌توان از جوانب رو، پشت، چپ، راست و مورتیس عکس‌برداری کرد. برای عکس گرفتن از سمت مورتیس، پا حدود 15 درجه به سمت درون چرخانده می‌شود. این کار دید بهتری از مچ پا بدست می‌دهد.

گاهی اوقات برای تشخیص شکستگی و بررسی آسیب وارده به رباط‌های داخل مفاصل لازم است از روش‌های تصویربرداری سی‌تی‌اسکن و ام‌آرآی استفاده کرد.

درمان پیچ‌خوردگی و کشیدگی مچ پا


RICE درمانی

استراحت- تا جایی که ممکن است برای درمان پارگی تاندون مچ پا ورزش یا فعالیت‌های روزمره زندگی را کاهش دهید. ممکن است پزشک به شما توصیه کند به مدت 48 ساعت هیچ‌گونه وزن و باری را روی ناحیه آسیب‌دیده وارد نکنید.

یخ گذاشتن- روی ناحیه آسیب‌دیده به مدت 20 دقیقه یک کیسه یخ بگذارید و 4 تا 8 بار در روز این کار را تکرار کنید. می‌توان از بسته‌های آب سرد، بسته یخ یا بسته‌های پلاستیکی پُرشده از تکه‌های یخ که در یک حوله پیچیده شده است، استفاده کرد. برای جلوگیری از آسیب و یخ‌زدگی، بیش از 20 دقیقه بسته یخ را روی محل موردنظر نگذارید.

فشرده‌سازی- فشرده‌سازی مچ پا، زانو یا مچ دست آسیب‌دیده ممکن است به کاهش ورم آنها کمک کند. نمونه‌هایی از ابزارهایی که برای این کار مورد استفاده قرار می‌گیرند عبارتند از باندهای الاستیکی، کفش‌های مخصوص، گچ و آتل‌ها.

بالا نگه داشتن- در صورت امکان مچ پا، زانو یا مچ دست آسیب‌دیده را روی یک بالش بگذارید، طوری که بالاتر از سطح قلب قرار گیرد. این کار به کاهش ورم آنها کمک می‌کند.

به مدت 72 ساعت بعد از وارد آمدن صدمه از موارد زیر خودداری کنید

گرم شدن- برای مثال نباید حمام آب گرم، سونا و کیسه‌های گرم مورد استفاده قرار گیرد. گرما، گردش خون را تشویق می‌کند و در نتیجه کبودی و التهاب را افزایش می‌دهد. بنابراین هنگامی که التهاب هنوز فروکش نکرده باید از گرم شدن ناحیه آسیب‌دیده جلوگیری کرد. با این حال بعد از گذشت 72 ساعت احتمالاً التهاب کاهش پیدا می‌کند و پس از آن گرما می‌تواند تسکین‌دهنده باشد.

الکل- الکل می‌تواند خونریزی و تورم را افزایش و سرعت بهبودی را کاهش دهد.

دویدن- ممکن است دویدن باعث آسیب دوباره مچ پا شود.

ماساژ- ممکن است ماساژ خونریزی و تورم را افزایش دهد. با این حال بعد از گذشت 72 ساعت، ماساژ ملایم می‌تواند تسکین‌دهنده باشد.

دارو

پاراستامول و کدئین- این داروها برای تسکین درد مفید هستند.

مُسکن‌های ضدالتهابی- به این‌ها داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی (NSAIDs) نیز می‌گویند. این داروها درد را تسکین می‌دهند و ممکن است تورم و التهاب را محدود کنند. شما می‌توانید بدون نسخ انواع این داورها (ایبوپروفن) را از داروخانه تهیه کنید اما برای تهیه برخی از ناپروکسن‌ها به نسخه نیاز دارید.

پمادهای مسکن و ضدالتهابی موضعی- انواع مختلفی از این پمادها وجود دارد که می‌تواند مورد استفاده قرار گیرد. شما می‌توانید بدون نسخه این پمادها که حاوی ایبوپروفن یا دیکلوفناک هستند را از داروخانه تهیه کنید.

درمان با پلاسمای غنی‌شده با پلاکت (PRP)

تزریق پلاسمای غنی‌شده با پلاکت در بهبودی سفتی مفاصل، دامنه حرکت، توانایی انجام فعالیت‌های روزانه زندگی، توانایی پیاده‌روی و همچنین کاهش سطح اضطراب و افسردگی به طور قابل‌توجهی به بیمار کمک می‌کند. پرولوتراپی به همه بیمارانی که داروهای مسکن مصرف می‌کنند کمک می‌کند تا مقدار مصرف دارو را کاهش دهند.

به منظور درمان پیچ‌خوردگی حاد مچ پا، تزریق PRP به رباط جانبی به طور قابل‌توجهی تأثیرگذار است و بازگشت ورزشکاران به بازی را تسریع می‌کند.

PRP با استفاده از پلاکت‌های خود بیمار تهیه می‌شود. PRP محتوی شمار بسیار زیادی از فاکتورهای رشد است. این فاکتورهای رشد، بهبودی را تحریک می‌کنند. هنگامی که PRP تزریق شد، می‌تواند به درمان طبیعی بدن (خود درمانی بدن) کمک کند. هدف PRP تنها تسکین علائم نیست بلکه می‌خواهد آسیب وارده را بهبود بخشد.

باندپیچی مچ پا

مرحله 1- بستن مچ پا به صورت 8 نواری

صورت 8 نواری، اولین مرحله بستن مچ پا است و احتمالاً کمترین محافظت را برای مچ پا ایجاد می‌کند. این روش هم به حفاظت از رباط‌های جانبی بیرونی و هم رباط‌های دلتوئید درونی مچ پا کمک می‌کند.

2

مرحله 2- به صورت رکابی بستن

بستن مچ پا مراحل و سطوح محافظتی مختلفی دارد. مرحله 1 تکنیک 8 نواری را نشان می‌دهد که می‌تواند به تنهایی یا قبل از انجام مرحله 2 انجام شود.

3

مرحله 3 قفل کردن پاشنه پا

مرحله سوم بعد از مرحله 1 و 2 انجام می‌شود. در این مرحله از تسمه‎‌های رکابی که رباط‌های جانبی را محافظت می‌کنند استفاده می‌شود.

4

مرحله 4 استفاده از تسمه‌های حصیری برای مچ پا

این تکنیک بیشترین محافظت را از مچ پا می‌کند. این روش مجموعه رباط‌های بیرونی و مجموعه رباط‌های دلتوئید درونی را محافظت می‌کند.

5

طب سوزنی

طب سوزنی در درمان پیچ‌خوردگی‌های حاد و مزمن بسیار مؤثر است و تورم، درد و گرفتگی عضلات مرتبط با پیچ‌خوردگی را بهبود می‌بخشد. در موارد مزمن که به دلیل کشیدگی رباط‌ها، به طور مکرر آسیب اتفاق می‌افتد؛ طب سوزنی با متعادل کردن عضلات تلاش می‌کند احتمال وقوع آسیب را کاهش دهد.

ماساژ ورزشی

ماساژ ورزشی در درمان علایم پیچ خوردگی مچ پا مؤثر است و می‌تواند با استفاده از روش‌های مختلفی انجام شود. در ابتدا ماساژ ملایمی در اطراف مچ پا و عضلات ساق می‌تواند به کاهش تورم کمک کند. ماساژ باید حدود 3 روز پس از آسیب انجام شود.

الکتروتراپی

می‌توان برای تسکین درد از الکتروتراپی استفاده کرد. الکتروتراپی طوری طراحی شده است که به گردش خون، کاهش التهاب و تسریع بهبودی کمک می‌کند و در توان‌بخشی عضلات پرونئال نیز مؤثر است.

الکتروتراپی مانند اولتراسوند و TENS ممکن است در این مرحله استفاده شود و می‌تواند در کاهش ورم و آرام کردن عضلات مفید باشد. الکتروتراپی توسط یک درمانگر حرفه‌ای انجام می‌شود. در مدت زمانی که تحت الکتروتراپی هستید از انجام هرگونه فعالیت تهاجمی پرهیز کنید و به استراحت ادامه دهید.

تحرک و تمرینات کششی

فعالیت خم کردن کف پا و مچ پا

6

فعالیت وارونه کردن و پیچش کف پا به طرف خارج

7

کشش گاسترو (کشش پشت پا)

8

کشش سولئوس

9

تمرینات تقویتی

مقاومت کردن در برابر خم شدن کف پا

10

مقاومت در برابر خم شدن مچ پا

11

پیچاندن کف پا و وارونه کردن آن به یک میزان

12

مقاومت در برابر وارونه کردن نامتعارف و بیرون از مرکز

13

بالا کشیدن ماهیچه ساق پا

14

درمان به روش جراحی

ممکن است بیمار به عمل‌های جراحی مانند ترمیم و بازسازی رباط نیاز داشته باشد.

برای درمان کشیدگی، التهاب و پارگی تاندون از جمله تاندون اشیل روش های دیگری ازجمله مغناطیس درمانی، شاک ویو و ... نیز وجود دارد .