درمان و علت خشکی و سفتی مفصل زانو

z5z

خشکی زانو زمانی رخ می دهد که حرکت مفصل زانو ، در اثر آسیب یا التهاب، با مشکل مواجه شود. هر چیزی که باعث محدود شدن حرکت مفصل زانو شود ، خشکی زانو را در پی خواهد داشت.

هر مورد جدیدی از خشکی زانو ، به خصوص اگر علت آن نامشخص باشد، می‌بایست در کلینیک توسط پزشک بررسی شود تا بیماری به‌طور دقیق تشخیص داده شود. اگر علائم در طی چند روز فروکش نکند، آنگاه تشخیص خشکی زانو درست است. در بیشتر موارد، درمان هرچه زودتر شروع شود، بهبودی سریع‌تر حاصل می‌شود. بنابراین، مداخله زودهنگام امری ضروری است.

آناتومی


چهار رباط مهم در حفظ ثبات و عملکرد مفصل زانو وجود دارند: رباط صلیبی خلفی و قدای، رباط جانبی داخلی و جانبی. مینیسک دو قطعه غضروف است که به استخوان‌های مفصل زانو اجازه می‌دهد به نرمی روی یکدیگر حرکت کنند. هر گونه آسیبی که به این ساختار وارد شود حرکت زانو محدود خواهد شد.

untitled11

علائم خشکی زانو


خشکی زانو می‌تواند با علائمی همراه باشد که بسته به نوع بیماری متفاوت است. بیماری که باعث ایجاد خشکی زانو می‌شود می‌توانند علائم دیگری در سایر بخش‌های بدن بوجود آورند.

این خشکی زانو می تواند همراه با علائم دیگر بر روی زانو تاثیر بگذارد، از جمله این علائم :

  • خونریزی
  • تغییر شکل مفصل
  • بی‌ثباتی مفصل
  • ضعف عضلانی یا اسپاسم
  • درد، چه در حال استراحت چه در حین انجام حرکتی خاص که می‌تواند به شکل گرفتگی، سوزش، تیر کشیدن یا خارش ، نمود یابد.
  • قرمزی ، گرمی یا ورم

خشکی زانو ممکن است با علائمی دیگر که به سایر بخش‌های بدن مرتبط هستند، همراه باشد. از جمله این علائم:

  • تب
  • ضعف عضلانی
  • درد یا تورم در سایر مفاصل

در بعضی موارد، خشکی زانو می‌تواند نشان‌دهنده یک بیماری جدی باشد، که می‌بایست فورا به صورت اورژانسی ارزیابی شوند. علائمی که باید جدی در نظر گرفته شوند:

  • سردی پاها، به همراه ضعف یا فقدان نبض
  • تب بالا ( بیشتر از 101 درجه فارنهایت)
  • از دست دادن حس در ساق پا
  • شکستگی آشکار یا تغییر شکل استخوان
  • فلج یا ناتوانی در حرکت دادن بخشی از بدن
  • خونریزی شدید
  • درد غیر قابل کنترل

علل ایجاد سفتی زانو


سفتی یا خشکی زانو ، اغلب در اثر آسیب به زانو، یا یک فرایند التهابی مثل آرتروز مفصل، بوجود می‌آید.

علل آسیب‌زا

خشکی زانو ممکن است در اثر آسیب به مفصل یا بافتهای اطراف، بوجود آید. این آسیب‌ها شامل موارد زیر است:

  • خونریزی در داخل فضای مفصلی (همارتروز )
  • شکستگی هر یک از استخوان‌های زانو
  • قطعاتی از استخوان یا غضروف که در فضای مفصلی باقی مانده
  • پیچ خوردگی و کشیدگی
  • پارگی یا کشیدگی رباط
  • التهاب تاندون
  • پارگی تاندون
  • پارگی رباط یا مینیسک (غضروف)

علل التهابی

خشکی زانو می‌تواند در اثر بیماری به وجود آید که این بیماری منجر به التهاب در مفصل زانو یا اطراف آن شده است. از جمله این بیماری‌ها :

  • آبسه
  • التهاب مفاصل بین مهره‌های ستون فقرات
  • بوروسیت یا آماس کیسه های مفصلی (التهاب کیسه بورسا که از مفصل حمایت می‌کند)
  • نقرس ( نوعی آرتروز که در اثر تجمع اوریک اسید در مفاصل به وجود می‌آید) و شبه نقرس
  • آرتروز
  • ورم مفاصل پسوریاتیک (آرتروز مرتبط به پسوریازیس پوست)
  • رماتیسم مفصلی  بیماری خود ایمنی مزمن که با التهاب مفصل خود را بروز می‌دهد‌)
  • لوپوس (اختلالی که در آن بدن به بافتها و سلولهای سالم خود حمله می‌کند)

علل جدی و مهلک

گهگاه، خشکی زانو، می تواند نشانه یک بیماری جدی یا کُشنده باشد که نیاز به ارزیابی فوری دارد :

  • تومور استخوان
  • عفونت استخوان
  • آرتروز عفونی

تشخیص


اغلب برای بیماران مبتلا به خشکی زانو، از روش‌های تصویربرداری رادیوگرافی، اشعه ایکس ساده، تصویربرداری رزونانس مغناطیسی، استفاده از آتل، تمرینات فیزیوتراپی، نمونه‌برداری وسایر روش‌های تشخیصی دیگر استفاده می‌شود.

تصویربرداری رادیوگرافی

اشعه ایکس ساده

تصویر برداری رزونانس مغناطیسی ( ام.آر.آی) رایج‌ترین روش برای تشخیص پارگی مینیسک و رباط زانو می‌باشد.

استفاده از آتل ( اسپیلینت) : اغلب برای پیچ‌خوردگی، کشیدگی و شکستن به کار می‌رود

درمان خشکی زانو


از جمله درمان‌های مناسب برای خشکی زانو ، استفاده از داروهای ضد التهاب،استراحت ،یخ‌گذاری بر روی زانو، و پوشیدن زانو بند طبی است.

PRICE اصل

*محافظت از اندام. در مراحل اولیه خشکی زانو، پیروی از اصول زیر می‌تواند به شما کمک کند.

*با استفاده از یک زانو بند از آسیب بیشتر به مفصل، جلوگیری کنید.

*استراحت. از انجام فعالیتهای شدید خودداری کرده اما حرکت‌های آرام پا را ادامه دهید تا مفصل، خشک نشود.

*یخ گذاری. استفاده مداوم از یخ می تواند به کاهش تورم و خشکی مفصل کمک کند.

*فشار.  بانداژهای مخصوصی طراحی شده‌اند  که از زانو محافظت می‌کند و تورم را کاهش می دهند.

*بالا نگه داشتن اندام.  بالا نگه داشتن پا ، کمک می‌کند که مایع اضافی در مفصل، تخلیه شود.

داروهای ضدالتهاب

داروهای ضدالتهاب می‌تواند به کاهش درد و التهاب در زانو کمک کند.

مکمل‌ها

مکمل‌های مختلفی برای کاهش علائم خشکی و آرتروز وجود دارد. از رایج‌ترین مکمل‌ها می‌توان به امگا3، گلوکوزامین، و کوندروتین اشاره کرد.

درمان فیزیکی

درمان شامل تمرینات مختلفی می شود که با تقویت عضلات همسترینگ و چهار سر ران، به کاهش فشار بر روی زانو کمک می کند.

آمپول

*آمپول کورتیزون: برای درمان خشکی زانو ، پزشک می‌تواند آمپولهایی مثل کورتیزون را تجویز کند. این نوع از آمپول که حاوی استروئید است برای کاهش تورم زانو مناسب می باشد.

*آمپولهای روان‌کننده: به بازگرداندن حرکت مفصل کمک می‌کند‌. این نوع از آمپول‌ها‌، بهترین گزینه برای کسانی است که آرتروز حاد ندارند.

حرکات کششی برای رفع خشکی زانو

z1

اسکات یک پا (جمع کردن یک پا)

اگر در اطراف کشکک زانو احساس درد می‌کنید می توانید با دستور پزشک، تمریناتی از قبیل جمع کردن یک پا را انجام دهید.

پایین پله ها بایستید. پایی که زانوی آسیب‌دیده دارد را روی پله پایین بگذارید و وزن بدن را روی آن قرار دهید. زانوی آسیب دیده را خم کنید در حالی که زانوی دیگر را صاف نگه داشتید پاشنه پای سالم را روی زمین بگذارید. پای آسیب‌دیده را صاف کنید و به حالت اول بازگردید.

z2

کشش عضلات چهار سر

با تقویت عضلات پا، از خشکی و درد زانو بکاهید. در کنار دیوار بایستید و یک دست را روی دیوار بگذارید تا بتوانید تعادل خود را حفظ کنید. روی پای آسیب‌دیده بایستید در حالی که ساق پا را با یک گرفته‌اید زانو را خم کنید. پا را در همین حالت نگه دارید و سعی کنید پاشنه را به باسن نزدیک کنید. زانوها را کنار یکدیگر نگه داشته و به جای اینکه پاها را به عقب بکشید ،سعی کنید باسن را به سمت آن فشار دهید. حدودا سی ثانیه در این حالت بمانید و در صورت لزوم این حرکت را در سمت دیگر بدن تکرار کنید.

z3

حرکات کششی ساق پا

با فاصله حدودا سی ‌سانتی‌متر ، روبروی دیوار بایستید. با پای آسیب‌دیده یک گام بزرگ رو به عقب بردارید. در حالی که پاشنه پا را روی زمین نگه می‌دارید، به دقت زانوی آسیب‌دیده را خم کنید. در پشت زانو و پا باید کشیدگی را احساس کنید. در صورت تمایل  این کار را با سمت دیگر تکرار کنید.

z4

حرکات کششی عضله  همسترینگ

حرکات کششی بر روی عضله  همسترینگ، می تواند به کاهش درد و سفتی مفصل زانو کمک می‌کند. روی یک حوله یا پتو، دراز بکشید، در حالی که پاها را صاف کرده اید زانو را با زاویه 45 درجه خم کنید . پای آسیب‌دیده را بالا بیاورید و تا جایی که می توانید پاشنه پا را به سمت بالا بکشید. اگر نمی‌توانید زانو را صاف نگه دارید پشت ران را با دو دست، بگیرید. 30 ثانیه نگه دارید، سپس با احتیاط پای خود را پایین بیاورید. در صورت تمایل این حرکت را با پای دیگر تکرار کنید.

z5

دستکاری

در بعضی موارد، جراح با دستکاری زانو، بافت آسیب‌دیده را جدا می‌کند. این کار تحت بیهوشی یا بی‌حسی انجام می گیرد.

جراحی

جراحی آرتروسکوپی. بسیاری از جراحان برای برداشتن بافت آسیب‌دیده از جراحی آرتروسکوپی که کمتر  arthrolysis  تهاجمی است ، استفاده می کنند. به این پروسه  می‌گویند.

جراحی باز: در موارد بسیار حاد، به جراحی‌های تهاجمی نیاز است. بعد از جراحی و درمان، به فیزیوتراپی نیاز خواهید داشت.